Water Gate – “Smartest Guys in the Room”

“If you are the smartest guy in the room, you’re in the wrong room!” – Danh, Khuyet Van

Watergate là một vụ bê bối chính trị lớn đã xảy ra tại Hoa Kỳ vào năm 1970, sau khi bắt giữ 5 tên trộm đột nhập vào văn phòng trụ sở Uỷ ban Dân Chủ Quốc Gia (Democratic National Committee – DNC, uỷ ban điều hành Đảng Dân Chủ – Democratic Party) tại khu phức hợp Watergate ở Washington DC, ngày 17/6/1972. Cục điều tra Liên bang FBI đã lần ra manh mối của chiến dịch do thám này: chính các nhân vật thân cận của Tổng thống Nixon, cùng với Uỷ ban vận động bầu cử của ông đã tổ chức vụ đột nhập này nhằm vào đối thủ chính trị là Đảng Dân chủ.

1

Thuật ngữ Watergate được sử dụng nhằm đề cập đến một loạt các hành động bí mật và bất hợp pháp được thực hiện bởi các thành viên của nội các Nixon. Các hoạt động được coi là những thủ đoạn bẩn thỉu, như nghe lén văn phòng của các đối thủ chính trị, và cá nhân đối lập mà Nixon hoặc người của ông nghi ngờ. Nixon và các phụ tá thân cận của ông đã ra lệnh quấy rối các nhóm hoạt động, và các chính trị gia, thông qua Cục Điều tra Liên bang FBI, Cơ quan Tình báo Trung ương CIA, và các sở Thuế… Watergate đem lại bản cáo trạng của 69 người, với 48 người trong đó bị kết tội và bỏ tù, đa phần là các quan chức chính quyền hàng đầu của Nixon.

Tuy nhiên, các kết quả điều tra của FBI đã bị ỉm đi dưới những âm mưu che đậy của Nhà Trắng, cho tới khi hai nhà báo Bob Woodward và Carl Bernstein công bố trên tờ Washington Post. Quốc hội Hoa Kỳ bèn lập uỷ ban điều tra. Trước nguy cơ bị Quốc hội phế truất, Tổng thống Nixon tuyên bố từ chức vào ngày 9/8/1974.

3

Có cả tá các cuốn sách về vụ Watergate, nhưng chỉ có “All the President’s Men” đem đến người đọc những câu chuyện đầy đủ kịch tính, sắc thái và các bản cáo bạch tuyệt mật. Cho dù đến cả chục, cả trăm năm sau, nếu bạn tìm đến cuốn sách nào về vụ Watergate, thì đó vẫn là lựa chọn hàng đầu để hoà mình vào không khí hỗn mang của nhà trắng.

2

Trong doanh giới ngày nay, có một sự kiện cũng nức tiếng không kém Watergate: Vụ bê bối của Enron, được tiết lộ vào tháng 10/2001, dẫn đến sự phá sản của Enron, một tập đoàn năng lượng Mỹ có trụ sở tại Houston, Texas; đồng thời giải thể Arthur Andersen, một trong 5 hợp danh kiểm toán lớn nhất thế giới. Ngoài việc tái cấu trúc lại công ty phá sản lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ tại thời điểm đó, vụ Enron còn luôn được coi là sự thất bại lớn nhất của ngành kiểm toán, để giờ đây chúng ta chỉ còn lại Big Four.

Trong vụ Enron, thì Bethany McLean và Peter Elkind của tạp chí Fortune cũng đã hoàn thành xuất sắc những việc giống như Bob Woodward và Carl Bernstein của Washington Post từ ba mươi năm trước đó.

Điều đáng nói, là chỉ hai năm trước đó, vào năm 1999, Enron đã nghĩ đến việc cô đọng lại một mô hình “Great New Company”, với sự gia tăng khổng lồ về lợi nhuận và giá cổ phiếu. Nhưng đó là những việc trước khi Fortune công bố một bài viết của McLean với một câu hỏi dường như vô tội: “Chính xác thì Enron kiếm tiền kiểu gì?”. Kể từ đó, các quân bài trong tay Enron dần dần sụp đổ. Sau này, McLean và Elkind đã điều tra sâu hơn để cung cấp các sách chứng về vụ bê bối Enron và những người chống lưng.

Nghiên cứu một cách tỉ mỉ, và hướng đối tương, “Smartest Guys in the Room” đưa người đọc đào sâu vào quá khứ của Enron, đằng sau cánh cửa đóng kín của các cuộc gặp bí mật. Bức tranh của “Smartest Guys in the Room” được vẽ trên một bình diện rộng của các nguồn tư liệu độc đáo, theo bước Enron từ thuở tối tăm cho đến lúc lên đỉnh của giới kinh doanh rồi lâm vào sự sụp đổ tai hại; là một câu truyện về sự tham lam, kiêu ngạo và xảo trá của một mô hình kinh tế trong mơ. Trên hết cả, đó là một màn kịch hấp dẫn, thực sự hấp dẫn cho bất cứ ai đang suy tư về các câu hỏi tương tự “Chính xác thì bọn ABC kiếm tiền kiểu gì?”

Hoang A. Duc

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *